نفخ در دام

۱- وقتی که یونجه زودتر از موعد چیده شود و به دام د اده شود حیوان دچار نفخ می شود .

بهترین زمان چیدن یونجه زمانی است که ۱۰درصد زمین یونجه کاری به گل نشسته باشد وقتی یونجه زودتر از این موعد چیده می شود هنوز به اندازه کافی خشبی نشده و فیبر گیاه کامل نشده است. و وقتی گاوی آن را بخوردسریع درشکمبه او هضم می شود و لذا امکان ایجاد نفخ افزایش می یابد

۲- هم چنین زمانی که کنسانتره ای به دام داده می شود بیش از حد اگر نرم باشد( مثلا جو را زیاد خرد کرده باشند ) این هم می تواند باعث ایجاد نفخ در دام شود میکروب های داخل شکمبه به سرعت این آرد جو را تخمیر می کنند و باعث ایجاد نفخ در دام می شوند

پس در خرد کردن جو ومخلوط کردن کنسانتره باید دقت شود ( هر غله ای که بیشاز حد خرد گردد به دلیل هضم سریع تر توسط میکروب ها امکان نفخ بیشتری دارد)

جو حتما باید به صورت بلغور خرد شده باشد ( چند تکه شده باشد ) بیش از حد خرد کردن جو باعث ایجاد مشکل در دامداری می شود

بهترین کار برای جلوگیری از ایجا د نفخ در گاوداری  مخلوط کردن همه ی غذا ها باهم است ( به صورت    TMR)

اگر غذاها باهم مخلوط شوند همه ی لقمه های غذایی گاو با هم یکسان خواهند بود

غذایی که به اندازه کافی فیبر داشته باشد درشکمبه ایجاد نفخ نمی کند

نکته: کارشناسان دامپروری بر این باورند که هرچه یونجه را زودتر بچینمند ( قبل از به گل نشستن ) دارای پروتین بیشتری است و لذا ارزش غذایی بیشتری دارد

۳- دلیل دیگر ایجاد نفخ این است که گاو یک جسم بزرگی مثل سیب زمینی – چغندریا …بخورد و در داخل مری او گیر بیفتد.آن وقت گاو نمی تواند آروغ بزنه وگاز های داخل شکمبه را خارج کند لذا نفخ ایجاد می شود. البته این حالت بسیار اورژانسی است واگر در درمان دام دیر اقدام شود منجر به مرگ دام می شود

۴- البته موارد نادری هم پیش می اید که گاوی مبتلا به بیماری سل  و یا تومور در ناحیه ی قفسه س سینه باشد.آن وقت غدد لنفاوی و یا تومور که در مجاورت مری قرار دارندبزرگ می شوند و مسیر مری مسدود شده و باعث عدم خروج گازهای شکمبه شده و در پی آن نفخ ایجاد می شود

۱- بهترین علایم نفخ اتساع زیاد شکمبه ویا تورم طرف چپ گاو است. درموارد شدیدتر بیماری سمت راست گاو هم متورم می شود .

۲- در زمان نفخ تعداد ضربان قلب گاو زیاد شده

۳- گاو علایم دل درد را نشان می دهد

۴- هم چنین خیلی مضطرب به نظر می رسد

۵- وقتی وضعیت نفخ بدتر شود گاو با دهان باز تنفس می کند و ممکن است تعادل نداشته باشد

۶- حتی ممکن است گاو زمین گیر هم بشود که باید درمان به حالت اورژانسی انجام بشود

داشتن یکسری وسایل اورژنسی( به خصوص لوازم و داروهای مورد نیاز  برای درمان

نفخ ) بسیار ضروری است و حتما باید دم دست دامدار باشد که در هر موقع از شبانه روز بتواند مشکل را رفع کند

درما ن دام مبتلا به نفخ بسیار اورژانسی است اگر دیر برسیم و یا دیر اقدام کنیم به مرگ دام منجر می شود به همین دلیل یک دامدار همیشه باید ناظر دام های خود باشد

در نفخ باید گازها را از شکمبه خارج کنیم تا فشاری که روی  قلب و ریه گاو وارد می شود برداشته شود.

۱- بهترین کار استفاده از لوله معدی است این لوله مخصوص این کار ساخته شده است که به طول ۲ متر و قطر ۲ سانتی متر است که لبه ی انتهایی آن طوری است که وقتی وارد دهان گاو می شود به بافت های دهان و حلق آسیبی

وارد نمی کند.بهتر است همه دامداران یکی از این لوله ها را در دامداری خود داشته باشند و همیشه در دسترس آن ها باشد.بعضی از افراد از شیلنگ های معمولی آب برای این کار استفاده می کنند البته درصورت عدم دسترسی به لوله معدی چاره ای جز استفاده از آن نیست . گاهی به علت عدم دسترسی به این لوله گاو در یک گاو داری تلف می شود

وقتی لوله معدی را داخل دهان گاو می کنیم گاو واکنش نشان می دهد. اولین واکنش گاو جویدن این لوله است پس برای اینکه گاو این لوله را نجود و خراب نکند دستگیره تای چوبی به نام  GUN ساخته اند .این وسیله حدود نیم متر طول دارد و وسط آن یک سوراخ وجود دارد که لوله معدی از وسط این سوراخ عبور می کند و وارد دهان گاو می شود و خود این وسیله در دهان قرار می گیرد و به عبارت دیگر گاو نمی تواند روی لوله معدی فشار وارد کندو یا آن را بجود و لوله را مسدود کند

وقتی لوله معدی وارد شکمبه گاو شد گازهای داخل شکمبه تخلیه می شود و مشکل نفخ رفع می شود مگر اینکه نفخ کف آلود باشد.

۲- به علاوه می توانیم داروهای ضد نفخ روغن پارافین یا داروهایی مثل بلوترول ) را از طریق همین لوله معدی وارد شکمبه کنیم تا نفخ برطرف شود ضمنا این لوله برای خوراندن دارو به گاو خصوصا مواد روغنی وسیله بسیار مناسبی است چون مانع از ورود دارو به ریه ها می شود

۳- اما اگر وضعیت بیش از حد شدید و خطرناک باشد و نتوان با لوله معدی و یا دارو درمان را انجام داد توصیه می شود که از تروکار استفاده کنید.تروکار وسیله ای مثل یک خودکار است که به پهلوی چپ گاو زده می شود  و گازهای شکمبه تخلیه می شود .تروکار یک غلاف هم نیز دارد که میتوان این غلاف را به پوست گاو بخیه بزنیم. معمولا این تروکار چندروز در این وضعیت باقی می ماند تا اگر نفخ ادامه یافت گازها بتوانند خارج شوند.پس آخرین راه حل استفاده از تروکار است

۴-در قدیم به عنوان طب سنتی از جوشانده گل ختمی هم برای درمان نفخ استفاده می کرده اند که الان هم استفاده می شود و برای درمان نفخ گاو نیز مفید است

🌼با تشکر از همراهی شما🌼
@dr.z.hakimy

پیج مارا در اینستاگرام به ادرس zarindane@ دنبال کنید

دیدگاهتان را بنویسید